Sanayide her bir parçanın kullanım ömrü vardır. Bu süre zarfında bakım yapılmazsa ya da yenilenmez ise önce kendisini daha sonra yakın çevresindeki parçaları, son olarak da ana malzemeyi kullanılamaz hale getirir ve hurda olur.

Bizim ineklerimiz de aynı şekildedir aslında, onlarında bir kullanım ömürleri var ve bu ömrü uzatmakta kısaltmak da bizim elimizdedir.

Hayvanlarımızın boyuna, kilosuna, yaşına, ırkına, süt verimine, süt yağına, havanın durumuna, yaşadığı ortama göre bir besin madde ihtiyacı varsa, bu besinleri değerlendirebilmesi içinde, özellikle sağlıklı bir KARACİĞERE ihtiyaç duyarlar.

Belki çevrenizden siz de duymuşsunuzdur. Ben çok süt sağmak istemiyorum hayvan çabuk hastalanıyor. Az olsun sağlıklı olsun başka bir şey istemiyorum, yüksek proteinli (genellikle 21 proteinli yemlere derler) yem yedirirsem hayvanımın sütü artar ama hayvanım kızgınlığa gelmez gibi sözler.

Aslında bu sözlerin hepsi yorgun karaciğere sahip hayvanların olduğu işletmelerin ya da doğru bir rasyona sahip olmayan işletmelerin sözleridir denilebilir. Çünkü o hayvanlar yıllardır dinlendirilmeden çalışıyorlar ve çalıştıklarının hakkını alamıyorlar.

Ayrıca önemsiz gibi görülen ve bozuk kısmını atıyoruz gibi cevaplar aldığımız mısır silajı, pancar posası gibi düzgün paketlenmediğinde her an bozulup toksin oluşturabilecek sulu kaba yemlerin ve toksin oluşturma ihtimali olan ıslanmış kuru kaba yemlerin de karaciğeri yoracağı unutulmamalıdır.

Gittiğim işletmelere ilk sorduğum sorular arasında “Hayvanların en son servis bakımını ne zaman yaptırdınız ?” diye sormak gelir. İlk başta doğal olarak şaşırıyorlar. Kilometre bakımı gelen hayvana nasıl bir servis bakımı yapılması gerektiğini anlatıyorum. Sonrasında aldıkları sonuçları görünce gördüklerine inanamıyorlar.

Bazı sıkıntıların çözümünün bu kadar basit ve etkili bir yolunu öğrendiklerinde de düzenli olarak uygulaması gerektiği sonucuna kendileri ulaşıyorlar.

✍️ Vet. Hek. Ali Yıldız